
বিঃদ্ৰঃ: সকলো সময় New Delhi, India ৰ স্থানীয় সময় আৰু দি.এস্.তি সতে সমন্ৱয় ৰাখি ১২ ঘন্টা পদ্ধতিত দিয়া হৈছে (যদি গ্রহণযোগ্য)।
মাজৰাতিৰ পিছৰ সময় নতুন দিন হিচাপে ধাৰ্য্য় কৰা হৈছে। পঞ্জিকাত দিন সূৰ্যোদয়ৰ সতে আৰম্ভ আৰু অন্ত হয়।
কাৰ্তিক মাহৰ দ্বিতীয়া তিথিত যম দ্বিতীয়া পালন কৰা হয়। বেছিভাগ ক্ষেত্ৰত যম দ্বিতীয়া দীপাৱলীৰ পূজাৰ দুদিন পাছত আহে। যম দ্বিতীয়াৰ পবিত্ৰ পৰ্বত মৃত্যুৰ দেৱতা যমৰাজৰ পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। যমদেৱৰ লগতে ভগৱান চিত্ৰগুপ্ত আৰু যমদূতসকলৰো পূজা যম দ্বিতীয়াৰ দিনা কৰা হয়।
যম দ্বিতীয়াৰ পূজাৰ বাবে অপৰাহ্ণ কাল আটাইতকৈ উপযুক্ত সময়। অপৰাহ্ণ কালত যমৰাজৰ পূজাৰ আগতে ৰাতিপুৱা যমুনা স্নান কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। পূজাৰ পাছত ভগৱান যমক অৱশ্যে অৰ্ঘ্য নিবেদন কৰা উচিত।
যম পূজাৰ উপৰি এই দিনটো ভাই দুজ হিচাপে অতি জনপ্ৰিয়। পৌৰাণিক কাহিনী অনুসৰি কাৰ্তিক দ্বিতীয়াৰ দিনা দেৱী যমুনাই নিজৰ ভায়েক যমৰাজক নিজৰ ঘৰত ভোজন কৰাইছিল। সেই সময়ৰ পৰাই এই দিনটো যম দ্বিতীয়া নামে জনাজাত। শাস্ত্ৰ অনুসৰি যিসকল ভনীয়ে এই শুভ উপলক্ষ্যত ভাইসকলক ভোজন কৰায়, তেওঁলোকে অখণ্ড সৌভাগ্যৱতী হোৱাৰ আশীৰ্বাদ লাভ কৰে। এই দিনা ভনীৰ ঘৰত ভোজন কৰিলে ভাইসকলে দীঘায়ু লাভ কৰে। সেয়ে ভাই দুজৰ দিনা ভনীসকলে ভাইসকলৰ বাবে ৰান্ধে আৰু নিজৰ হাতেৰে তেওঁলোকক খুৱায়।
যম দ্বিতীয়াৰ পবিত্ৰ উপলক্ষ্যত তলত দিয়া মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি ভগৱান যমক অৰ্ঘ্য নিবেদন কৰা উচিত -
এহ্যেহি মাৰ্তণ্ডজ পাশহস্ত যমান্তকালোকধৰামৰেশ।
ভ্ৰাতৃদ্বিতীয়াকৃতদেৱপূজাং গৃহাণ চাৰ্ঘ্যং ভগৱন্নমোঽস্তু তে॥
ভাৱাৰ্থ - হে সূৰ্যপুত্ৰ! হে হাতত পাশ ধাৰণ কৰা! হে যম! হে অন্তক! হে লোকসমূহ ধাৰণ কৰোঁতা! হে দেৱতাসকলৰ অধিপতি! আপুনি মোৰ আৱাহন গ্ৰহণ কৰি ইয়ালৈ আগমন কৰক। ভ্ৰাতৃ দ্বিতীয়াৰ উপলক্ষ্যত সম্পাদিত এই দেৱপূজা আৰু নিবেদিত অৰ্ঘ্য গ্ৰহণ কৰক। হে ভগৱান! আপোনাক বাৰম্বাৰ নমস্কাৰ।