കുറിപ്പ്: എല്ലാ സമയങ്ങളും New Delhi, India ലെ പ്രാദേശിക സമയത്തിൽ, ഡി.എസ്.ടി ക്രമീകരണത്തോടെ (ബാധകമെങ്കിൽ) 12 മണിക്കൂർ രീതിയിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു.
അർദ്ധരാത്രിക്ക് ശേഷമുള്ള സമയങ്ങൾക്ക് ശേഷം അടുത്ത ദിവസത്തെ തീയതി ചേർത്തിരിക്കുന്നു. പഞ്ചാംഗത്തിൽ ദിവസം ആരംഭിക്കുന്നതും അവസാനിക്കുന്നതും സൂര്യോദയത്തോടെയാണ്.
മിക്കപ്പോഴും ഗോവർധന പൂജ ദിനം ദീപാവലി പൂജയുടെ പിറ്റേന്നാണ് വരുന്നത്, ഈ ദിവസം ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ ഇന്ദ്രദേവനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. ചിലപ്പോൾ ദീപാവലിക്കും ഗോവർധന പൂജയ്ക്കും ഇടയിൽ ഒരു ദിവസത്തെ ഇടവേള ഉണ്ടാകാം.
മതഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ കാർത്തിക മാസത്തിലെ പ്രതിപദ തിഥിയിൽ ഗോവർധന പൂജാ ഉത്സവം ആഘോഷിക്കാൻ നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹിന്ദു കലണ്ടറിൽ പ്രതിപദയുടെ ആരംഭ സമയത്തെ ആശ്രയിച്ച് ഗോവർധന പൂജാ ദിനം അമാവാസി ദിവസം തന്നെ, അതായത് പതിവിലും ഒരു ദിവസം മുമ്പും വരാം.
ഗോവർധന പൂജ അന്നകൂട് പൂജ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ ദിവസം ഗോതമ്പ്, അരി തുടങ്ങിയ ധാന്യങ്ങൾ, കടലമാവ് കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയ കഢി, ഇലക്കറികൾ എന്നിവ കൊണ്ടുള്ള ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്ത് ഭഗവാൻ കൃഷ്ണന് സമർപ്പിക്കുന്നു.
മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ഇതേ ദിവസം ബലി പ്രതിപദ അഥവാ ബലി പഡ്വ ആയി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ വാമനൻ ബലി രാജാവിനെ ജയിക്കുകയും തുടർന്ന് ബലിയെ പാതാള ലോകത്തേക്ക് അയയ്ക്കുകയും ചെയ്തതിനാൽ ഈ ദിവസം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുണ്യസ്മരണ നടത്തുന്നു. ഭഗവാൻ വാമനൻ നൽകിയ വരദാനം കാരണം അസുര രാജാവായ ബലി ഈ ദിവസം പാതാള ലോകത്തുനിന്ന് പൃഥ്വി ലോകത്തേക്ക് വരുന്നു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
മിക്കപ്പോഴും ഗോവർധന പൂജാ ദിനം കാർത്തിക മാസത്തിലെ ശുക്ല പക്ഷ പ്രതിപദയിൽ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്ന ഗുജറാത്തി പുതുവർഷ ദിനവുമായി ഒത്തുചേരുന്നു. പ്രതിപദ തിഥിയുടെ ആരംഭ സമയത്തെ ആശ്രയിച്ച് ഗോവർധന പൂജാ ആഘോഷം ഗുജറാത്തി പുതുവർഷ ദിനത്തിന് ഒരു ദിവസം മുമ്പ് നടത്താം.
ഗോവർധന പൂജാ വേളയിൽ ഭഗവാൻ ഗോവർധനനെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് യഥാശക്തി താഴെ പറയുന്ന മന്ത്രം ജപിക്കണം -
ഗോവർധന ധരാധാര ഗോകുലത്രാണകാരക।
ബഹുബാഹുകൃതച്ഛായ ഗവാം കോടിപ്രദോ ഭവ॥
ഭാവാർഥം - ഹേ ഗോവർധന പർവതമേ! ഹേ ഭൂമിയുടെ ആധാരമേ! ഹേ ഗോകുലത്തെ രക്ഷിക്കുന്നവനേ! തന്റെ വിശാല ബാഹുക്കൾ പോലുള്ള ശിഖരങ്ങളാൽ തണൽ നൽകുന്ന ശ്രീ ഗോവർധനനാഥാ! അങ്ങ് എനിക്ക് കോടി കോടി ഗോക്കളെ പ്രദാനം ചെയ്യണമേ.
അതിനുശേഷം താഴെ പറയുന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് ഗോമാതാവിനോട് പ്രാർഥിക്കണം -
ലക്ഷ്മീര്യാ ലോകപാലാനാം ധേനുരൂപേണ സംസ്ഥിതാ।
ഘൃതം വഹതി യജ്ഞാർഥേ മമ പാപം വ്യപോഹതു॥
ഭാവാർഥം - ഏത് ലക്ഷ്മി സകല ലോകപാലർക്കും ദിക്പാലർക്കും വേണ്ടി ധേനു അഥവാ പശുവിന്റെ രൂപത്തിൽ വിരാജിക്കുന്നുവോ, യജ്ഞത്തിന്റെ നിർവഹണത്തിനായി പവിത്രമായ നെയ്യ് നൽകുന്നുവോ, ആ ഗോരൂപിണിയായ ഭഗവതി ലക്ഷ്മി എന്റെ സകല പാപങ്ങളെയും പൂർണമായി നശിപ്പിക്കട്ടെ.
ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനും ദേവരാജൻ ഇന്ദ്രനും തമ്മിൽ ഉണ്ടായ സംഘർഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഗോവർധന പൂജാ കഥ ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗോവർധന പൂജാ കഥ അന്നകൂട് പൂജാ കഥ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ കഥയിൽ ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഗോപബാലകരോട് ഇന്ദ്രോത്സവത്തിന് പകരം ഗോവർധനോത്സവം ആഘോഷിക്കാൻ നിർദേശിക്കുന്നു.
ഭഗവാൻ ഗോവർധനന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഏറ്റവും ജനപ്രിയവും പ്രസിദ്ധവുമായ ആരതിയാണിത്, ഗോവർധന മഹാരാജിന്റെ വിവിധ അവസരങ്ങളിൽ ഇത് ആലപിക്കപ്പെടുന്നു.
ഈ ഗോവർധന പൂജാ വിധി വീട്ടിൽ ഗോവർധന പൂജ ചെയ്യാൻ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഗോവർധന പൂജാ ഉത്സവം വ്രജ പ്രദേശത്ത് വലിയ സന്തോഷത്തോടെ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ദിവസം ആളുകൾ നാടൻ പശുവിന്റെ ചാണകം കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഗോവർധനന്റെ രൂപം ഉണ്ടാക്കി പൂജിക്കുന്നു.
ഗോപാഷ്ടമി ദിനം കാർത്തിക ശുക്ല പക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമി തിഥിയിൽ വരുന്നു. മഥുര, വൃന്ദാവനം, വ്രജത്തിലെ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇത് പ്രസിദ്ധമായ ഉത്സവമാണ്. ഗോപാഷ്ടമി ദിനത്തിൽ പശുക്കളെയും അവയുടെ കിടാങ്ങളെയും അലങ്കരിച്ച് പൂജിക്കുന്നു.
ഹിന്ദുക്കളുടെ ഒരു പ്രധാന ഉത്സവമാണ് ദീപാവലി. അഞ്ച് ദിവസത്തെ ദീപാവലി ഉത്സവത്തിൽ വിവിധ ദേവീദേവന്മാരെ പൂജിക്കുന്നു. ധൻത്രയോദശി, നരക ചതുർദശി, ലക്ഷ്മീ പൂജ, ഗോവർധന പൂജ, ഭായ് ദൂജ് എന്നിവ ഈ അഞ്ച് ദിവസത്തെ ദീപാവലി ഉത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ധൻതേരസിൽ ആരംഭിച്ച് ഭായ് ദൂജിൽ അവസാനിക്കുന്ന അഞ്ച് ദിവസത്തെ ആഘോഷകാലമാണ് ദീപാവലി. ഈ പേജിൽ ദീപാവലി പൂജാ കലണ്ടർ നൽകിയിരിക്കുന്നു, ഇതിലൂടെ ദീപാവലിയിലെ ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങളെയും അവയുടെ ശുഭ മുഹൂർത്തങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള വിശദമായ വിവരങ്ങൾ നിങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കും.
ദീപാവലി പൂജാ മന്ത്രങ്ങളുടെ ഒരു ശേഖരം നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഈ ദീപാവലി പൂജാ മന്ത്ര ശേഖരത്തിൽ ഗോവത്സ ദ്വാദശി മന്ത്രം, യമ ദീപ മന്ത്രം, അഭ്യംഗ സ്നാന മന്ത്രം തുടങ്ങിയ വിവിധ പ്രധാന മന്ത്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. അഞ്ച് ദിവസത്തെ ദീപാവലി ആഘോഷത്തിലെ വിവിധ ഉത്സവങ്ങളിൽ ഈ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഹിന്ദു പഞ്ചാംഗം അനുസരിച്ച് കാർത്തിക മാസത്തിലെ പ്രതിപദ തിഥി ബലി പ്രതിപദ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ ഉത്സവം ദീപാവലി പൂജയുടെ പിറ്റേന്ന് ആചരിക്കപ്പെടുന്നു. ബലി പൂജയും ഗോവർധന പൂജയും ഒരേ ദിവസം ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ അവസരത്തിൽ ദൈത്യരാജാവായ ബലിയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കുന്നു.
ഹിന്ദുമതത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും ജനപ്രിയരായ ദേവതകളിൽ ഒരാളാണ് ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ. കൃഷ്ണൻ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ഒമ്പതാമത്തെ അവതാരമാണ്. കംസന്റെ അതിക്രമങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്രജവാസികളെ രക്ഷിക്കാൻ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു ശ്രീകൃഷ്ണനായി അവതരിച്ചു.
ഹിന്ദുമതത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന പ്രധാന ദേവതകളിൽ ഒരാളാണ് ഭഗവാൻ ഇന്ദ്രൻ. ഹിന്ദു ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഇന്ദ്രനെ ദേവന്മാരുടെ രാജാവ് എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ ഇന്ദ്രൻ മഴയെ നിയന്ത്രിക്കുകയും സ്വർഗലോകം ഭരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാലും ഇന്ദ്രനെ ഒരു ദേവതയെന്നതിനേക്കാൾ ഒരു പദവിയായും കണക്കാക്കുന്നു.
ഭഗവാൻ വാമനൻ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ അഞ്ചാമത്തെ അവതാരമാണ്. ദേവലോകത്തെ രാജാവായ ബലിയുടെ ഭരണത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാനും ബലിയുടെ അഹങ്കാരം ഇല്ലാതാക്കാനും ഭഗവാൻ വിഷ്ണു വാമന രൂപം ധരിച്ചു. ഭഗവാൻ വാമനൻ ത്രിവിക്രമൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
