ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯಗಳನ್ನು New Delhi, India ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 12 ಗಂಟೆ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ, ಡಿ.ಎಸ್.ಟಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ (ಅನ್ವಯಿಸಿದರೆ) ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ನಂತರದ ಸಮಯಗಳಿಗೆ ಮರುದಿನದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ದಿನವು ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಪಂಚಾಂಗವು ವೈದಿಕ ಜ್ಯೋತಿಷದಲ್ಲಿ ಕಾಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಮಯ ತಿಳಿಯಲು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು ಕಾಲನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಪಂಚಾಂಗವು ಸೂರ್ಯೋದಯ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ, ಚಂದ್ರೋದಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಾಸ್ತವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದಿನದ ಶುಭ ಮತ್ತು ಅಶುಭ ಸಮಯಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಬೇರೆ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪಂಚಾಂಗವು ಒಂದು ವೈದಿಕ ಗಡಿಯಾರ, ಅದು ಯಾವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಳಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆಯೋ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಮಾನ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಗರಕ್ಕೂ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ಐದು ಮೂಲ ಅಂಗಗಳಿವೆ, ಅವು ತಿಥಿ, ನಕ್ಷತ್ರ, ಯೋಗ, ಕರಣ ಮತ್ತು ವಾರ, ಅಂದರೆ ವಾರದ ದಿನ. ಈ ಐದು ಅಂಗಗಳನ್ನು ಲಗ್ನ, ಸೂರ್ಯೋದಯ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ, ಚಂದ್ರೋದಯ, ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯರ ರಾಶಿ ಸ್ಥಾನಗಳಂತಹ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಹಲವಾರು ಶುಭ ಮತ್ತು ಅಶುಭ ಯೋಗಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಭವಿಸದೆ ಯಾವುದೇ ದಿನ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಕೆಲವು ಯೋಗಗಳನ್ನೂ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೃಕ್ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾ, ಪಂಚಕ, ಗಂಡ ಮೂಲ, ವಿಂಛುಡೋ, ದ್ವಿಪುಷ್ಕರ ಯೋಗ, ತ್ರಿಪುಷ್ಕರ ಯೋಗ, ರವಿ ಪುಷ್ಯ ಯೋಗ, ಗುರು ಪುಷ್ಯ ಯೋಗ, ಸರ್ವಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿ ಯೋಗ, ಅಮೃತ ಸಿದ್ಧಿ ಯೋಗ, ರವಿ ಯೋಗ, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಯೋಗ, ಆಡಲ್ ಯೋಗ ಮತ್ತು ವಿಡಾಲ್ ಯೋಗ ಇವೆ. ಇವು ದೈನಂದಿನ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದಿನ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಶುಭ ಮತ್ತು ಅಶುಭ ಯೋಗಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿವೆ.
ಪಂಚಾಂಗವು ದಿನವಿಡೀ ನೋಡಬೇಕಾದ ವೈದಿಕ ಗಡಿಯಾರದಂತೆ. ಪಂಚಾಂಗದ ದೈನಂದಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಬೇಕಾಗುವ ಕೆಲವು ಆಚರಣೆಗಳು -
ಮೇಲಿನವು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹನಿ ಮಾತ್ರ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಬಳಸುವ ವಿಧಾನಗಳು ಅಸಂಖ್ಯ. ಮುಂಬರುವ ಹಬ್ಬಗಳು, ಉಪವಾಸ ದಿನಗಳು, ವಿವಿಧ ಪ್ರಮುಖ ಶುಭ ಮತ್ತು ಅಶುಭ ಯೋಗಗಳನ್ನೂ ದೈನಂದಿನ ಪಂಚಾಂಗದಿಂದಲೇ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.